Mniszek działa moczopędne i przeciwzapalnie – Przepisy. Mniszek lekarski Pospolicie zwany dmuchawcem lub mleczem (chociaż mlecz to zupełnie inna roślina), jest bardzo pospolitą byliną należącą do rodziny złożonych (Compositae). W naturze osiąga od 5 do 50 cm wysokości. Liście mniszka są odziomkowe, z kształtu podługowato-lancetowate i brzegiem wcinane. Układają się w rozetkę. Z jej środka wyrastają puste wewnątrz łodygi kwiatostanowe, u których szczytu pojawiają się pojedyncze koszyczki kwiatowe, złożone z ogromnej liczby kwiatów języczkowych.
Po przekwitnięciu wiążą się w owoce typu niełupki, zwieńczone puszystymi „spadochronami”, dzięki którym mogą się rozsiewać przy pomocy wiatru na wielkich obszarach. W liściach, pędach, korzeniach i kwiatach występuje biały mleczny sok o gorzkim smaku.
Na Zachodzie roślina występuje nie tylko na stanowiskach naturalnych, lecz bywa także uprawiana na sałatę, szczególnie cenioną przez Francuzów. Prócz liści wykorzystuje się w kuchni również młode, jeszcze nie rozwinięte pąki kwiatowe, które po marynowaniu zastępują kapary. Korzenie wreszcie, ususzone i upalone, mogą stanowić marną namiastkę kawy.
W zielarstwie wykorzystuje się: korzenie, ziele, liście i kwiatostany mniszka, czyli praktycznie całą roślinę. Najwięcej substancji biologicznie aktywnych znaleźć można w korzeniach, które zawierają: trój-terpeny, gorycze (najcenniejszą jest laktukopiryna), fitosterole, wielocukry (pektyna i inulina), żywice, kwasy organiczne, garbniki, olej tłusty, prowitaminę A, witaminę C, nieco witaminy E oraz sole mineralne (żelazo, fosfor i wapń).
Mniszek działa moczopędne i przeciwzapalnie – Przepisy. Mniszek lekarski można z powodzeniem stosować w rozlicznych dolegliwościach. W chorobach naczyniowych, a dokładniej żylakach nóg i odbytu, zalecane jest picie naparu przygotowanego z wysuszonych koszyczków kwiatowych (l łyżeczka suszu na szklankę wody, parzyć pod przykryciem 15 – 20 minut, pić 3 razy dziennie po 1/4 szklanki).
Odwar z ziela lub samych tylko korzeni to doskonały środek żółciopędny, dodatkowo łagodzący bóle wątrobowe. Winno się go pić (l łyżeczka suszu na szklankę wody, gotować pod przykryciem 2 – 3 minuty) 2 – 3 razy dziennie po 1/2 szklanki. Odwar z korzeni mniszka ułatwia ponadto procesy trawienia i przeciwdziała zaparciom. Działa też lekko moczopędne i przeciwzapalnie w obrębie dróg moczowych. Stosuje się go w schorzeniach nerek, pęcherza i moczowodów.
Przy przeziębieniu, grypie, anginie i innych chorobach połączonych z kaszlem zalecany jest albo napar z kwiatów, albo odwar z korzeni. Za niezły specyfik przeciwkaszlowy – szczególnie dla dzieci – uważa się świeże, usmażone w miodzie (lub cukrze) kwiaty.
Krosty, wysypki, owrzodzenia i trądzik młodzieńczy leczy się bądź stosując okłady z naparu ziela mniszka, bądź – co jest skuteczniejsze – poprzez kąpiele. Te ostatnie przygotowuje się z 2 – 3 garści suszu, który gotuje się przez kilka minut w 4 – 5 litrach wody, a później dolewa do wanny napełnionej wodą w 3/4. Napar z korzeni mniszka uważa się za słaby środek uspokajający.
Znacznie skuteczniej w leczeniu nerwic działa świeży sok wyciśnięty z młodych liści i kwiatów, zmieszany w równych proporcjach z białym wytrawnym winem gronowym. Zażywa się ów specyfik 3 – 4 razy dziennie po łyżeczce do herbaty. Na koniec należy wspomnieć i o tym, iż napary i odwary z mniszka wpływają na obniżenie poziomu cukru we krwi, są zatem cennym środkiem pomocniczym w leczeniu cukrzycy. Nie stosuje się ich jednak perse, lecz zwykle w mieszankach z innymi ziołami (np. z korzeniem cykorii podróżnika, naowocnią fasoli itp.).
