Diagnostyka płodności i niepłodności u kobiet. Przyczyn niepowodzeń w zajściu w ciążę może być wiele, należy postawić właściwą diagnozę, aby poznać dokładny powód zaburzeń płodności i zapewnić odpowiednie leczenie. W celu określenia przyczyny niepłodności kobiety należy przeprowadzić wywiad lekarski, dotyczący ogólnego stanu zdrowia pacjentki, wywiad położniczy dotyczący m.in. częstotliwości krwawień i przebytych chorób oraz stanów zapalnych, dzięki temu możliwe jest poznanie stylu życia pacjentki i zdiagnozowanie chorób, które mogą stanowić pośredni lub bezpośredni problem z zajściem w ciążę.
Następnie należy wykonać badanie przedmiotowe, przede wszystkim badanie ginekologiczne. Wiele informacji na temat prawidłowości anatomii i funkcjonowania jajników oraz jajowodów, można uzyskać wykonując badanie takie jak: histerosalpingografia (HSG), histerosalpinogosonografia kontaktowa (HyCoSy), badanie ultrasonograficzne (USG) lub histeroskopia.
HSG – metoda udrażniania jajowodów polega ona na wprowadzeniu cewnika do jamy macicy i podaniu środka cieniującego, w celu oceny drożności jajowodów. Jeżeli badanie to wykaże niedrożność, poprzez ten sam cewnik wprowadzane są kolejne mikro narzędzia.
Drożność jajowodów uzyskuje się wprowadzając do ich światła mikro-prowadniki, a następnie mikrocewniki. O odzyskaniu drożności świadczy wypełnianie się jajowodów środkiem cieniującym, a następnie jego wypływ do jamy otrzewnej. Czas trwania zabiegu zależy od wielu czynników, średnio wynosi około 30 minut.
Szansa na zajście w ciążę po udrożnieniu jajowodów wzrasta do około 20-30%.
Do oceny zdolności rozrodczych kobiety zalecane jest badanie PCT (Post-Coital Test), który polega na pobraniu wymazu z pochwy pacjentki. Badanie ocenia czy w fazie płodnej cyklu kobiety, plemniki mogą przedostać się do kanału szyjki macicy i pozostać tam ruchome. Przed wykonaniem badania nie należy stosować środków antykoncepcyjnych oraz przynajmniej 2 dni powstrzymać się przed współżyciem.
W diagnostyce bezpłodności żeńskiej istotne jest również wykonanie badania hormonalnego, np. FSH, LH, prolaktyna, hormony tarczycy, estradiol, testosteron lub progesteron. Należy pamiętać, że w celu dokładnej interpretacji wyników, stężenie hormonów wykonać w odpowiednim czasie. Nadmiar androgenów może powodować zaburzenia miesiączkowania i może być przyczyną bezpłodności. Do najnowszych badań hormonalnych stosowanych w diagnozowaniu przyczyn niepłodności należą markery pomocne w ocenie rezerwy jajnikowej – AMH i inhibina-B.
Pomocne jest także wykonanie badania immunologicznego, które pozwalają wykryć celiakię, zespół antyfosfolipidowy (APS) i inne schorzenia natury odpornościowej.
W diagnostyce bezpłodności zalecane jest wykonanie badania genetycznego, które skupiają się przede wszystkim na ocenie chromosomów oraz badanie bakteriologiczne, które polegają na pobraniu wymazu z szyjki macicy i pochwy. Pozwalają wykluczyć lub potwierdzić wiele infekcji, np. Mycoplasma hominis, Chlamydia trachomatis lub Ureaplasma urealyticum.
W niektórych przypadkach, gdy u pacjentki były interwencje chirurgiczne i podejrzewa się obecność zrostów lub obecność endometriozy zalecana jest laparoskopia.
Najczęstszymi patologiami zaburzającymi płodność są: zespół policystycznych jajników, pierwotna niewydolność jajników lub przedwczesne wygasanie jajników.
